“…Κοιμήσου, παιδάκι μου… κοιμήσου. Πήρα εγώ τη θέση σου,,,”
Φράση που διέσωσε η λαϊκή μνήμη, από δυο ανεξάρτητα μεταξύ
τους περιστατικά, το 1826, κατά την επίθεση του στρατού του Ιμπραήμ
στον Διρό και στη Βέργα της Μάνης, όταν δυο μητέρες Μανιάτισσες,
η Γερακαρίνα και η Θερασέρη βρήκαν τα παιδιά τους θανάσιμα χτυπημένα
από τον εχθρό και κλείνοντάς τους τα μάτια πήραν τη θέση τους
και με το όπλο των σκοτωμένων παιδιών τους συνέχισαν τον αγώνα τους.
Θεία η ψυχή τους, της λευτεριάς την έννοια γεννά.
Εχθρούς κι αν νίκησαν! Πώς αλλιώς! Άνδρες, σίγουρα, μπορούν αυτές να γεννούν.
Δεν αγοράζονται και δεν πωλούνται, τι, της Χαλιμάς δεν θέλουν τη χλιδή
ούτε τους εύρροους Τίγρη κι Ευφράτη, μήτε του Κροίσου τα πλούτη και του Μίδα.
Τα λευτερόφωτα ύδατα τους αρκούν ενός Ευρώτα κι ενός Ιόνιου
κι ευψυχοπλάστης ένας Ταΰγετος, της λευτεριάς μπροστάρης.
“Ή ταν ή επί τας” σε κάθε σταγόνα Ευρώτα και Ιόνιου!
“Νίκη ή θάνατος” σε κάθε του Ταΰγετου πέτρα!
Τα όνειρά τους με ιδρώτα και άνοιξη ζυμώνουν να αρραβωνίζεται ο ήλιος με το δάκρυ.
Με ήλιο και με δάκρυ δημιουργούν και στη ζωή μιλούν:
θάλασσά μας, πέτρα και αίμα μας.
Χαραγμένα στις φλέβες της ψυχής· στους αιώνες παρακαταθήκη.
Κι όλα συνθεμένα από φως και άνεμο, λευκό και γαλάζιο, ψυχή και σταυρό.
Στους αιώνες δόξα και αίμα!
Στη μάχη του Διρού, σαν πάντα Μανιάτισσες ορθές με τα «τραπάνια στα λουριά»*
του Ιμπραήμ τ’ ασκέρι κατατροπώνουν.
Κι η Πανώρια η Βοζίκη μες στο χωράφι με γενναία ψυχή και αγέρωχο φρόνημα
κατισχύει του εχθρού και τον πατέρα της λευτερώνει.
Κι η Κωνσταντία η Ζαχαριά με το δικό της λάβαρο με κυανό σταυρό
το εικοσιένα τους Τούρκους καταδιώχνει και τους νικά και τους εκμηδενίζει.
Κι η Γερακαρίνα και η Θερασέρη το εικοσιέξι με το δαυλό της ψυχής τους:
“Κοιμήσου, παιδάκι μου, κοιμήσου. Πήρα εγώ τη θέση σου”
Και όλες οι Μανιάτισσες, ως Σπαρτιάτισσες αρχαίες με Ελλάδα ριζωμένη εντός τους:
“Ή ταν ή επί τας” – “Νίκη ή θάνατος”!
Οι ρίζες της Μάνης!
Το βάθρο της λευτεριάς.
11/7/2021, Ιωάννης Παναγάκος
«τραπάνια στα λουριά»: Με τα δρεπάνια στα χωράφια. Τότε που 300 Μανιάτισσες με άλλους τόσους γέρους κι ανίκανους στο σώμα, μα ανίκητους στην ψυχή, κατατρόπωσαν τους περί τους 2.000 Τουρκο-Αιγυπτίους του Ιμπραήμ που τους επιτέθηκαν στις 22-23 Ιουνίου του 1826 στον Διρό της Μάνης, παράλληλα με την επίθεση 10.000 ανδρών του Ιμπραήμ, έναντι 2.400 Μανιατών στην Βέργα.